Στόχοι
- Αξιολόγηση καινοτόμων και παραδοσιακών τεχνολογιών επεξεργασίας γεωργικών αποβλήτων όσον αφορά την καταλληλότητά τους για χρήση στη γεωργία (άρδευση και λίπανση καλλιεργειών).
- Ανάπτυξη Εναλλακτικών Καλλιεργητικών Πρακτικών* για τα ευρέως καλλιεργούμενα και απαιτητικά σε άρδευση φυτικά είδη των Μεσογειακών χωρών (π.χ. λαχανικά) με ανακύκλωση των θρεπτικών στοιχείων και του νερού των γεωργικών αποβλήτων κατόπιν προσδιορισμού και ανάπτυξης βέλτιστων πρακτικών εφαρμογής των αποβλήτων σε βασικές καλλιέργειες με μεγάλη εμπορική αξία, με στόχο τη μεγιστοποίηση των αποδόσεων και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
- Προστασία της ποιότητας του εδάφους από τη διάθεση επεξεργασμένων και μη-επεξεργασμένων γεωργικών αποβλήτων με ανάπτυξη και χρήση καλλιεργητικών πρακτικών οι οποίες είναι κατάλληλες για τα εδάφη των Μεσογειακών χωρών.
- Μείωση του αποτυπώματος άνθρακα μέσω της ανακύκλωσης γεωργικών αποβλήτων και της ελαχιστοποίησης της χρήσης λιπασμάτων. Προστασία των φυσικών πόρων (π.χ. έδαφος, νερό, φωσφορικά ορυκτά) από υπερβολική χρήση και ανεξέλεγκτη διάθεση αποβλήτων.
- Αύξηση της ανταγωνιστικότητας των μεσογειακών αγροτικών προϊόντων μέσω της μείωσης των εισροών στις καλλιέργειες (νερό άρδευσης και λιπάσματα).
* Εναλλακτικές Καλλιεργητικές Πρακτικές-ΕΚΠ: Οι επιστημονικές ομάδες του έργου θα αναπτύξουν συγκεκριμένες καλλιεργητικές πρακτικές οι οποίες προβλέπουν τη χρήση επεξεργασμένων ή μη επεξεργασμένων γεωργικών αποβλήτων για κάθε ένα από τα φυτικά είδη που πρόκειται να καλλιεργηθούν κατά τη διάρκεια του έργου. Μέχρι σήμερα, έχουν αναπτυχθεί μόνον γενικές κατευθυντήριες οδηγίες όσον αφορά στη χρήση επεξεργασμένων αποβλήτων στη γεωργία, (π.χ. από τον FAO – «Οδηγίες για εφαρμογή των υγρών αποβλήτων στην άρδευση») ωστόσο, διαφορετικές καλλιέργειες και διαφορετικά εδάφη κάτω από διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες απαιτούν διαφορετική δοσολογία θρεπτικών συστατικών και νερού για άρδευση και αυτό ακριβώς θα ληφθεί υπόψη κατά την ανάπτυξη των ΕΚΠ: οι συγκεκριμένες απαιτήσεις των φυτών που αναπτύσσονται σε συγκεκριμένες εδαφοκλιματικές συνθήκες. Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός και να έχει σημαντική πιθανότητα υιοθέτησης από τους παραγωγούς, οι επιστημονικές ομάδες του έργου θα προτείνουν συγκεκριμένες οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ελέγχεται η καταλληλότητα κάθε τύπου αποβλήτου πριν τη χρήση του στη γεωργία και, στη συνέχεια, θα αναπτύξουν συγκεκριμένες καλλιεργητικές πρακτικές (τι πρέπει να εξετάζεται, να δοκιμάζεται, να μετράται και να αξιολογείται).
Προβλεπόμενες δράσεις
Για την επίτευξη των στόχων του έργου, προβλέπονται οι ακόλουθες δράσεις
- Δημιουργία καταλόγου τεχνολογιών που σχετίζονται με την επεξεργασία γεωργικών αποβλήτων και εφαρμογής τους στη γεωργία, όπως έχουν μέχρι σήμερα αναπτυχθεί από προγράμματα χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλες πηγές σε παγκόσμιο, ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Κατηγοριοποίηση των τεχνολογιών με βάση το επίπεδο ανάπτυξής τους (εργαστηριακή κλίμακα, πιλοτική κλίμακα, ολοκληρωμένη εφαρμογή)
- Αξιολόγηση των επεξεργασμένων αποβλήτων που προκύπτουν από τις παραπάνω τεχνολογίες όσον αφορά την καταλληλότητά τους για άρδευση και λίπανση καλλιεργειών με ιδιαίτερη απαίτηση σε νερό και εμπορική σημασία για τις Μεσογειακές χώρες
- Συλλογή επεξεργασμένων και ανεπεξέργαστων γεωργικών αποβλήτων που παράγονται στην Ισπανία και την Ιταλία και ταυτοποίηση των φυσικοχημικών χαρακτηριστικών τους. Προκαταρκτική αξιολόγηση της καταλληλότητάς τους να υποστηρίξουν τις απαιτήσεις εντατικής γεωργίας.
- Αξιολόγηση των πρακτικών εφαρμογής των επεξεργασμένων αποβλήτων (υγρών, στερεών, κομπόστ) στις καλλιέργειες λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες εισροών των καλλιεργειών.
- Μέθοδοι πιθανής τροποποίησης των φυσικοχημικών χαρακτηριστικών των αποβλήτων ώστε να καταστούν κατάλληλα ως προς τις απαιτήσεις σε θρεπτικά στοιχεία και νερό ανοικτών και θερμοκηπιακών καλλιεργειών.
- Αξιολόγηση των επιπτώσεων της χρήσης των αποβλήτων στην ποιότητα του εδάφους με εκτέλεση ειδικά σχεδιασμένων πειραμάτων σε διαφορετικούς τύπους εδαφών.
- Ανάπτυξη εναλλακτικών καλλιεργητικών πρακτικών κατάλληλων για καλλιέργειες απαιτητικές σε άρδευση και μεγάλης εμπορικής σημασίας με χρήση επεξεργασμένων (και ενδεχομένως μη επεξεργασμένων) αποβλήτων ως πηγή θρεπτικών συστατικών και νερού.
- Δράσεις επίδειξης οι οποίες περιλαμβάνουν τέσσερις πιλοτικές περιοχές, δύο στην Ισπανία και δύο στην Ιταλία, με σκοπό την εφαρμογή των γεωργικών πρακτικών που θα αναπτυχθούν σε ανοικτές και θερμοκηπιακές καλλιέργειες. Στις πιλοτικές περιοχές θα καλλιεργηθούν λαχανικά, σιτηρά και καλλωπιστικά φυτά.
- Περιοδικές δειγματοληψίες και αναλύσεις δειγμάτων εδάφους και φυτικών ιστών ώστε να αξιολογηθεί ο βαθμός φυτοτοξικότητας των αποβλήτων και οι επιπτώσεις τους στην ποιότητα του εδάφους.
- Περιοδική παρακολούθηση των δεικτών ανάπτυξης των φυτών, των παραμέτρων της ποιότητας του εδάφους και των εισροών ώστε να αξιολογηθεί ο βαθμός ανάπτυξης των φυτών, η απόδοση της παραγωγής, η κατανάλωση νερού και θρεπτικών στοιχείων, ο βαθμός υποβάθμισης του εδάφους και οι επιπτώσεις των παραμέτρων των εφαρμοζόμενων πρακτικών.
- Προσδιορισμός της ικανότητας διάφορων τύπων εδαφών μετά την εφαρμογή των αποβλήτων να δεσμεύουν και να αποδίδουν στα φυτά θρεπτικά στοιχεία.
- Ανάλυση Κύκλου Ζωής (Life Cycle Analysis) για όλες τις διαδικασίες που θα εφαρμοστούν στις πιλοτικές περιοχές στην Ισπανία και την Ιταλία, με βάση την κατανάλωση πρώτων υλών, τη χρήση ενέργειας και τις παραγόμενες εκπομπές.
- Ανάλυση Κινδύνου (Risk Analysis) για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των προτεινόμενων πρακτικών στο έδαφος και στα νερά.
- Τεχνο-οικονομική και περιβαλλοντική αξιολόγηση των πρακτικών και των διαδικασιών που θα αναπτυχθούν κατά τη διάρκεια του έργου.
- Δημιουργία ενός Κώδικα Βέλτιστων Πρακτικών Διαχείρισης Γεωργικών Αποβλήτων για γεωργική χρήση.
- Εκτενή ανάλυση και σύγκριση του Ευρωπαϊκού και των εθνικών νομοθετικών πλαισίων.
- Δημιουργία ενός συνόλου ενεργειών, μέτρων και μέσων που πρέπει να εφαρμοσθούν στις Μεσογειακές χώρες από τους υπεύθυνους χάραξης εθνικής πολιτικής σε συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
- Νομοθετικές προτάσεις σχετικά με την πολιτική επαναχρησιμοποίησης γεωργικών αποβλήτων.
- Ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων και των επιτευγμάτων του έργου μέσω της ιστοσελίδας του έργου, εκδόσεων, διοργανώσεων εκπαιδευτικών σεμιναρίων, επισκέψεων στους χώρους επίδειξης, ημερίδων, επιστημονικών δημοσιεύσεων, κ.λπ.
- Συναντήσεις με εθνικούς και ευρωπαϊκούς φορείς χάραξης πολιτικής ώστε να παρουσιαστούν τα επιτεύγματα του έργου.
- Δημιουργία δικτύου μεταξύ επιστημονικών / ερευνητικών φορέων, εκπροσώπων της βιομηχανίας και του εμπορίου και υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Περιοδική επικοινωνία μεταξύ των μελών του δικτύου.
- Ανάπτυξη σχεδίου για τη διάδοση των αποτελεσμάτων του έργου μετά τη λήξη του (After LIFE communication plan).
